Context en betrokkenheid
De Junta van Castilla en León, via de stichting Patrimonio Natural, speelt een adviserende rol als Spaans partner in het Endorse-project. Deze initiatief wordt gefinancierd door het Interreg SUDOE-programma van de Europese Unie, met als doel het ontwikkelen en implementeren van een transnationale strategie voor de herontwikkeling en waardering van fosfor als duurzame meststof.
Probleemstelling en doelstellingen
Het Endorse-project richt zich op de aanpak van een van de belangrijkste milieuproblemen en uitdagingen voor de landbouw in Europa: de schaarste aan primair fosfor en de negatieve impact die het overmatig gebruik ervan heeft op bodem en aquatische ecosystemen. Dit wordt toegelicht door bronnen vanuit de regionale overheid.
Via onderzoek, technologische innovatie en samenwerking tussen organisaties in Spanje, Portugal en Frankrijk, wordt er gewerkt aan het terugwinnen van fosfor uit afvalwater en het omzetten hiervan in geschikt bemestingmiddel voor circulaire landbouw. Er worden concrete voorbeelden gepresenteerd van gewasproductie op veld en in kassen.
Resultaten en verwachte impact
Na afloop van het project zullen de betrokken gebieden beschikken over duidelijke routekaarten en voorbeelden van succesvolle initiatieven. Deze vormen een basis voor het opstellen van herstelplannen voor fosfor, wat de milieuduurzaamheid en economische weerbaarheid verhoogt.
Fosfor speelt een essentiële rol in voedselproductie, maar de natuurlijke reserves zijn beperkt en niet hernieuwbaar. Endorse stelt een duurzame alternatieve aanpak voor die het cyclisch gebruik van voedingsstoffen bevordert, afhankelijkheid van import vermindert en vervuiling door afvalstortingen minimaliseert, wordt verder toegelicht door de betrokken bronnen.
Arbeidsprogramma en pilotprojecten
Voor het behalen van deze doelen worden pilots geïmplementeerd in verschillende regio’s in Zuidwest-Europa, waaronder Castilla y León (Spanje), Noord-Portugal en Nouvelle-Aquitaine en Occitanië (Frankrijk).
De stichting Patrimonio Natural speelt een prominente rol binnen het project, onder meer door actief deel te nemen aan alle werkgroepen en het leiden van diverse kernactiviteiten.
Beleidsanalyse en wettelijke ondersteuning
Vanuit de regio wordt de identificatie van relevante regelgeving en beleid op zowel de huidige als toekomstige gebieden rond fosfor aangestuurd. Tevens wordt onderzocht welke juridische en regelgevende barrières de herwinning en waardering belemmeren. Deze analyse is cruciaal voor het ontdekken van verbeterpunten en het stimuleren van synergieën tussen de betrokken landen.
Praktische testen en monitoren
De stichting voert een veldpilot uit waarin fosfor-houdende meststoffen worden toegepast op landbouwgrond. Dit dient om de geschiktheid en werking onder realistische voorwaarden te testen. Tijdens deze proef wordt ook een open dag georganiseerd om de resultaten te delen.
Vergelijkende studies en strategieontwikkeling
Bovendien worden er theoretische studies uitgevoerd die deze nieuwe meststoffen vergelijken met andere sectorale residuen, zoals drijfvoer, op basis van agronomische haalbaarheid en duurzaamheid.
Tot slot wordt er gewerkt aan een transnationale strategie die het pad wijst naar een meer circulair en veerkrachtig fosforbeheer in het SUDOE-gebied. Hierbij wordt gebruikgemaakt van alle opgedane kennis en ervaringen uit het project. Daarnaast levert de stichting een bijdrage aan opleidingssessies en het proces van gezamenlijk ontwerp.
Organisatie en financiering
Het Endorse-project wordt gecoördineerd door de Fundación Centro Galego de Investigaciones del Agua (CETAQUA Galicia) en omvat ook bijdragen van het Technologisch Centrum voor Energie en Milieu (Regio Murcia), Aquona, het Portugese Instituut Politécnico van Bragança, Acushla S.A., en Franse partners zoals Fertil’Innov Environnement en de Kamer van Landbouw van Charente-Maritime & Deux-Sèvres. De basisorganisatie is de stichting Patrimonio Natural.
Het totale budget bedraagt 1.739.900 euro, waarvan 75% wordt aangevuld door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) via het Interreg SUDOE-programma. Het project bestrijkt een periode van drie jaar, van 2025 tot 2028.
