De geschiedenis en betekenis van het schip
Het opleidingsschip van de Spaanse marine, ‘Juan Sebastián de Elcano’, viert in 2027 zijn honderdste verjaardag. Het scheepvaartvoertuig wordt erkend als een symbool van prestige, uitmuntendheid en internationale uitstraling, en fungeert als de ‘drijvende ambassade’ van Spanje. Ter gelegenheid van dit jubileum heeft de marine ruim 200 evenementen en initiatieven gepland, waaronder een wereldreis, de onthulling van een standbeeld in Cádiz en de productie van een documentaire.
Ontstaan en missie van het schip
Het schip, gelanceerd in maart 1927 en overgedragen aan de marine in februari 1928, is het meest bekende en waarschijnlijk meest representatieve vaartuig binnen de Spaanse marine. Het is tevens het oudste nog operationele opleidingsschip ter wereld, dat in meer dan negen decennia hetzelfde doel nastreeft: de opleiding van toekomstige officieren en het dienen als diplomatiek buitengewoon symboliek voor Spanje in alle continenten. Daarmee vervult het een belangrijke rol in defensie-diplomatie en de buitenlandse acties van de staat.
Door de jaren heen: een maritiem icoon
Gedurende zijn historie heeft het schip meer dan 20.300 matrozen geladen, waaronder drie koningen (Alfonso XIII, Juan Carlos I en Felipe VI) en de erfgename van de troon, Leonor. Het is het schip dat de meeste dagen op zee heeft doorgebracht, met in totaal 15.795 dagen, wat gelijkstaat aan ruim 43 jaar onafgebroken varen. Daarnaast heeft het meer dan 1.900.000 zeemijlen afgelegd, 97 opleidingscruises uitgevoerd, elf wereldreizen gemaakt en meer dan 200 havens bezocht.
Meerwaarde van het jubileum en belangrijke plannen
De voorzitter van de commissie ter herdenking van het honderdjarig bestaan, kapitein der marine Diego Carriazo, benadrukt het belang van dit evenement. Hij stelt dat de herdenking door de commissie wordt aangemerkt als een evenement van buitengewone nationale betekenis, geldig van 1 januari 2026 tot 31 december 2028.
De plannen omvatten meer dan 200 activiteiten tussen 2027 en 2028, inclusief twee grote scheepvaartreizen. De eerste, een Hispanovene reis, start in januari 2027 en heeft tot doel de marines van diverse Latijns-Amerikaanse landen te verbinden, samenwerkend onder de coördinatie van de Peruaanse marine. Tijdens deze reis zullen tien marineopleidingsschepen, begeleid door Elcano, van Cádiz naar Lima navigeren, waarna ze weer samen de terugtocht naar Spanje maken via A Coruña, Lissabon en Cádiz.
Het herdenkingsevenement en de onthulling van het standbeeld
Een ander hoogtepunt is de onthulling van een vier meter hoog standbeeld, dat het eerste voortuigdecor van het schip in brons voorstelt. De stad Cádiz heeft ingestemd een standbeeld nabij de kade te plaatsen waar het schip vaak afmeert.
Een wereldreis en culturele uitwisseling
Na de herdenking zal Elcano opnieuw de wereld rondvaren. De commissie erkent dat de bemanning rust nodig zal hebben en dat het schip onderhoud en logistieke taken zal uitvoeren. Verwacht wordt dat het schip tegen september 2027 weer kan uitvaren. De reis volgt zo dicht mogelijk de route van de eerste circumnavigatie van Elcano, inclusief een tussenstop in Málaga en een herhaling van de eerste reis van 1522.
Daarnaast overweegt de commissie een ‘fair’ van Spaanse bedrijven en sectoren, zoals gastronomie, cultuur en artisanale producten, die het schip gedurende de reis begeleiden en tonen. Hiermee willen ze de Spaanse export en cultuur promoten, in samenwerking met ICEX en Turespaña.
Elcano wordt terugverwacht in Cádiz begin juni 2028 om deel te nemen aan de nationale Defensiedag, hoewel de exacte locatie nog niet is vastgesteld.
Activiteiten ter ere van het jubilerende schip
Voor de viering worden diverse activiteiten georganiseerd, waaronder een documentaire over de maritieme geschiedenis van Spanje met Elcano in de hoofdrol, een immersive tentoonstelling in het Naval Museum in maart 2027 die door heel Spanje kan reizen, en buitenexposities in 19 steden die de structuur van het schip nabootsen. Ook worden boeken, conferenties, seminars en een uitgave van een herdenkingsmunt, postzegels en loterijvoorraden gepland.
De bredere context en doelstellingen van de herdenking
Almirante Gonzalo Sanz Alisedo, voorzitter van de commissie, verduidelijkt dat de activiteiten gericht zijn op het onderstrepen van Elcano’s rol als een icoon van de maritieme geschiedenis en het benadrukken van zijn waarde als drager van Spaanse waarden. De herdenking wil tevens de rol van de marine als facilitator voor de internationale uitstraling van Spanje versterken.
Volgens hem vertegenwoordigt Elcano de Spaanse vlag, cultuur en geschiedenis op de oceanen, en promoot het een modern, dynamisch en open beeld van Spanje. Het schip verbindt de nationale gemeenschap met wereldwijde partners en versterkt de banden met andere landen, terwijl het Spanje positioneert als een trots en actieve maritime natie.
