Inleiding
Op 3 januari heeft de Amerikaanse president, Donald Trump, publiekelijk verslag uitgebracht over een militaire operatie die heeft geleid tot de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro in Caracas. Volgens Trump blijft Amerika betrokken tot de overgang naar een stabielere regering voltooid is. De acties werden aangekondigd tijdens een persconferentie in zijn woning in Mar-a-Lago, Florida.
Toekomstperspectieven voor Venezuela
De president verklaarde dat de Verenigde Staten zich zullen blijven inzetten voor Venezuela. Hij benadrukte dat grote Amerikaanse oliebedrijven duizenden miljoenen dollars zullen investeren om de zwaar beschadigde olie-infrastructuur te repareren en de economie weer op gang te brengen. Daarnaast blijven de Venezolaanse instituties onder controle van het chavisme in werking en bleef vicepresident Delcy Rodríguez eisen dat de VS een “levensbewijs” bevestigen om het welzijn van Maduro en zijn gezin te garanderen.
Internationale reactie en diplomatieke stappen
De Venezolaanse regering heeft formeel opgeroepen tot een spoedzitting van de Veiligheidsraad van de VN. Caracas beschuldigt de VS van een reeks “wrede militaire aanvallen” op civiele en militaire installaties in Caracas en andere steden zoals Miranda, Aragua en La Guaira. Volgens de Venezolaanse autoriteiten voeren Amerikaanse speciale troepen aanvallen uit met helicoptters en vliegtuigen, met het doel Maduro te verwijderen.
Omschrijving van de operatie en de arrestatie
De aanval bestond uit twee helikoptermissies door Amerikaanse elite-eenheden. De eerste aanval richtte zich op de venezuelaanse defensiemiddelen, terwijl een tweede helikopter, die Maduro probeerde te arresteren, onder vuur kwam te liggen maar kon terugkeren naar de basis. In totaal werden ongeveer 150 Amerikaanse vliegtuigen ingezet voor deze operationele actie, die tussen 2.00 en 4.29 uur plaatsvond en ongeveer twee uur duurde.
Vervolg van Maduro en de beschuldigingen
Maduro bevindt zich inmiddels aan boord van de USS Iwo Jima, waardoor zijn transport naar New York wordt voorbereid. Daar wordt hij beschuldigd van het onderhouden van een corrupte cultuur in Venezuela, inclusief het betrekken van elite-kringen in drugshandel en het beschermen van drugskartels, zoals weergegeven in de Amerikaanse aanklachten.
De aanklachten koppelen Maduro en zijn gezin, waaronder First Lady Cilia Flores, aan drugskartels en gewelddadige narcoterroristische groeperingen die cocaïne genereren en transporteren. Naar verluidt zouden deze groepen niet alleen samenwerken met hoge Venezuelaanse functionarissen, maar ook logistieke steun geven aan drugstransporten naar de Verenigde Staten, ondanks dat ze door Maduro ondersteund worden als minister van Buitenlandse Zaken (2006-2008), zouden ze diplomatieke paspoorten hebben gebruikt voor drugstransporten.
Reacties uit de Venezolaanse oppositie
Maria Corina Machado, voormalig oppositieleider en Nobelprijswinnaar voor de Vrede, reageerde positief op de arrestatie, en sprak over een ’tijd voor vrijheid’. Ze heeft het Venezolaanse leger opgeroepen Maduro te erkennen als president en te beveiligen dat Edmundo González de constitutionele macht overneemt.
Donald Trump uitte echter twijfels over Machado’s invloed en onderscheide dat zij onvoldoende draagvlak onder de bevolking heeft. Hij merkte op dat haar leiderschap moeilijk zou zijn zonder nationale steun.
Internationale verdeeldheid
De reactie van internationale bondgenoten varieert. Europese landen zoals Nederland, Frankrijk en de Europese Commissie hebben de ontwikkelingen gevolgd. De Europese Unie verklaarde Venezuela te steunen in een vreedzame en democratische overgang en benadrukte dat oplossingen het internationaal recht moeten respecteren.
Frankrijk veroordeelde de actie als een schending van het internationaal recht en beschuldigde Maduro van het afnemen van de democratische rechten van het Venezolaanse volk. Regionalen zoals Argentinië, Ecuador en Israël lieten zich positief uit over de operaties, terwijl landen als Mexico, Brazilië, Cuba, Guatemala, Rusland en China hun afkeuring uitten.
