Het verloop van de stemming over het handelsakkoord
Op 8 januari 2026 arriveerden ongeveer honderd tractoren bij de Arc de Triomphe in Parijs, Frankrijk. Ondanks de pogingen van de nationale veiligheidsdiensten om te voorkomen dat ze de stad binnendringen, voeren de tractoren protest aan tegen het handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen. Dit incident markeerde een belangrijke controverse binnen de Franse politiek en publieke opinie.
Standpunt van de Franse regering
De Franse regering kondigde aan dat ze morgen tegen het akkoord zal stemmen tijdens een parlementaire sessie. Dit besluit komt voort uit de brede afkeuring die het voorstel onder politieke partijen en in het parlement heeft opgewekt, waar het unaniem wordt afgewezen.
Motieven voor het Franse verzet
Volgens het officiële communiqué ondersteunt Frankrijk de principes van vrijhandel, maar benadrukt het dat het huidige handelsverdrag met Mercosur teruggaat tot een verouderd mandaat uit 1999. De onderhandelingen over het akkoord hebben verschillende vertragingen opgelopen, waardoor het project niet meer overeenkomt met de huidige economische realiteit.
Daarnaast wijst Frankrijk op de beperkte economische groei die het EU-BNP voor 2040 voorspelt, namelijk slechts 0,05%. Daarom vindt het land het onterecht dat het primaire Europese sector, waarvan het de voedselsoevereiniteit als essentieel beschouwt, wordt blootgesteld aan mogelijke economische risico’s.
Vrees voor marktverstoringen en beschermingsmaatregelen
De Franse overheid erkent dat de Europese Commissie maatregelen heeft genomen, zoals clausules ter bescherming tegen prijsvolatiliteit. Deze kunnen door een lidstaat of de landbouwsector worden geactiveerd om marktverstoring te voorkomen.
Bovendien benadrukt Frankrijk het belang van wederzijdse normen op het gebied van productie, gezondheid, milieu en dierwelzijn. Dit omvat ook de controlemaatregelen op sanitair en fytosanitaire aspecten in niet-EU-landen. Daarnaast worden extra financieringen aangegeven voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) vanaf 2028.
Interne protesten en politieke afkeuring
Ondanks de vermeende voordelen van het akkoord, heeft de Franse politieke klasse haar afkeer uitgesproken. In recente debatten in zowel de Nationale Vergadering als de Senaat werd unaniem afgezien van het ondertekenen van het akkoord.
Het kabinet kondigde aan dat Frankrijk zich zal aansluiten bij Hongarije, Polen en Ierland die eveneens tegen het akkoord stemmen. Hoewel de EU en Mercosur-landen al meer dan een jaar niet verder zijn gekomen in de onderhandelingen, hangt de ratificatie nog af van de goedkeuring door de Europese Commissie. Ulrike von der Leyen, voorzitter van de commissie, heeft hier hiervoor een mandaat van de 27 lidstaten voor nodig.
De volgende beslissingsstap
Na een mislukte eerste poging in december, waarbij Frankrijk en Italië het akkoord afwezen, wordt de kwestie vrijdag opnieuw besproken. Op dat moment zullen de EU-ambassadeurs in een besloten vergadering besluiten of er voldoende steun is. Voor de goedkeuring is een gekwalificeerde meerderheid vereist, bestaande uit minstens 15 landen die minimaal 65% van de Europese bevolking vertegenwoordigen.
De steun van Italië zou de ratificatie mogelijk maken, ondanks de terughoudendheid van de andere landen. Uiteindelijk zal de overeenkomst alleen doorgang vinden als aan deze voorwaarden wordt voldaan.
