Context en betrokkenheid van de Spaanse politieke leiders
Op 29 oktober 2024 voerden de toenmalige president van de Generalitat Valenciana, Carlos Mazón, en de leider van de Partido Popular (PP), Alberto Núñez Feijóo, een reeks WhatsApp-berichten uit tijdens een natuurramp die Valencia trof. Deze communicatie vond plaats tussen 20:08 en 23:29 uur, toen Mazón verslag deed van de ernst van de situatie. Aan de hand van berichten die later door Feijóo naar de rechter werden gestuurd, blijkt dat de verantwoordelijken dichtbij de crisis betrokken waren en bewogen werden door de gebeurtenissen van dat moment.
Details over de WhatsApp-communicatie op de dag van de ramp
Feijóo startte de conversatie rond 19:59 uur, nadat hij via mededelingen in de media had vernomen dat de situatie in Valencia serieus was. In dat eerste bericht bood hij zijn solidariteit aan en stelde hij zich beschikbaar indien hulp nodig was. Kort daarna, om 20:08 uur, antwoordde Mazón met de woorden “Gracias Presi” en vervolgde hij dat de situatie voortdurend verslechterde. Om 20:15 uur voegde hij toe dat er een lange nacht voor hen lag.
Volgens het dossier dat Feijóo overhandigde, ontvang hij om 21:44 uur een bericht van Mazón waarin hij aangeeft dat hij contact had gezocht met de voormalige directeur van Telefónica, José María-Álvarez Pallete, om diens mobiele nummer te verkrijgen. Mazón meldde dat hij op dat moment niet kon opnemen omdat hij in een officiële gelegenheid was, maar dat hij zich in contact wilde houden en naar de toestand van de bevolking vroeg.
Een uur later, om 21:45 uur, bedankte Mazón Feijóo voor zijn woorden en gaf hij aan dat ze overvoerd waren door de hoeveelheid vermiste personen. Ze wisten niet precies wat er gebeurde, maar er kwamen tientallen berichten binnen over vermisten, waarvan zij geen bevestiging konden geven.
Overheidsreactie en beoordeling van de crisis
Later die nacht, om 23:21 uur, gaf Mazón aan dat de centrale overheid “meer of minder” beschikbaar was, maar dat de crisisconsole die door de regering was ingericht volgens hem niet effectief bleek te zijn. Hij uitte zijn ontevredenheid met de reactie van de overheidsdiensten, met de woorden “Bah,” over de crisiscommissie die ’s avonds was opgericht en geleid door vicepremier en minister van Financiën, María Jesús Montero.
Vervolgens informeerde Mazón om 23:23 uur dat hij contact had gehad met premier Pedro Sánchez, vicepremier Montero, minister van Defensie Margarita Robles en minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska. Ze hadden besproken om mogelijke inzet van hulpdiensten voor de volgende dag voor te bereiden.
Hij beschreef verder dat de situatie kritiek was, vooral in dorpen waar mensen bang waren en op daken zaten. Ondanks de chaos, was de Unidad Militar de Emergencias (UME) aanwezig en gecoördineerd via de Uitvoerende Overheid.
Om 23:25 uur berichtte Mazón dat doden werden ontdekt in Utiel, hoewel dat nog niet publiek werd gemaakt. Hij verwachtte dat er meer slachtoffers zouden worden gevonden, en herhaalde dat de situatie een enorme ramp was:
“Un puto desastre va a ser esto presi”,
een uitdrukking die hij herhaaldelijk gebruikte. De laatste berichtwisseling op die avond was om 23:29 uur.
Na de ramp en de communicatie met de autoriteiten
Feijóo verklaarde dat hij vanaf die dag dezelfde informatie ontving als de overheidsinstellingen, voornamelijk via de Generalitat. Hij benadrukte dat geen andere administratieve instantie hem bijkomende gegevens verstrekte. Daarnaast erkende de partijleider dat een eerdere uitspraak in zijn verklaring, waarin hij stelde dat hij in real-time werd geïnformeerd sinds de maandag voorafgaand aan de tragedie, een fout was. In werkelijkheid was die datum dinsdag 29 oktober 2024.
