De reactie van de Spaanse landbouworganisatie op het Europese akkoord
De Spaanse boerenorganisatie AVA-Asaja heeft haar diepe zorg uitgesproken na het nieuws dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten van de Europese Unie heeft ingestemd met het ondertekenen van het handelsverdrag tussen de EU en Mercosur. Deze ontwikkeling betekent dat de Europese Commissie het akkoord volgende week officieel kan bekrachtigen. In een verklaring benadrukte de organisatie dat, volgens beschikbare informatie, Frankrijk, Polen, Oostenrijk, Ierland en Hongarije tegen het akkoord hebben gestemd, terwijl België zich heeft onthouden. De overige landen, waaronder Spanje, hebben het besluit gesteund. Volgens het schriftelijke procedure moesten de nationale delegaties uiterlijk om 17.00 uur hun eventuele bezwaren indienen, al zou de algehele uitkomst niet veel wijzigen.
Veranderingen in de handelsregels en de impact op de landbouw
Daarnaast heeft de Coreper II, naast de goedkeuring voor ondertekening, ook groen licht gegeven voor het verlagen van de activatingreshold voor landbouwsafspraken tot 5 procent. Deze beslissing kan de reactiecapaciteit aanzienlijk beperken bij een toename van de invoer uit landen als Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay. Cristóbal Aguado, voorzitter van AVA-Asaja, uitte zijn frustratie hierover en stelde dat de EU “ons opnieuw in de val heeft gelokt”. Volgens hem wordt landbouw als ruilmiddel gebruikt in dit soort handelsakkoorden, zonder dat er reciprociteit wordt geëist bij Zuid-Amerikaanse invoer. Hij waarschuwde dat dit zou leiden tot meer oneerlijke concurrentie, die de Valenciaanse boeren en veehouders zal wegvagen. Hij voegde toe dat, zodra de producenten verdwijnen, de consument de prijs betaalt door hogere kosten, slechtere kwaliteit en meer milieuschadelijke producten.
Uitdagingen voor de markt en de regelgeving
Pedro Barato, voorzitter van ASAJA NATIONAAL, verklaarde dat de organisatie niet tegen handelsakkoorden is, maar wel tegen overeenkomsten die zonder gelijke voorwaarden worden gesloten. Hij benadrukte dat Europa strenge normen hanteert op het gebied van volksgezondheid, duurzaamheid, dierwelzijn en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Deze zelfde eisen moeten ook gelden voor producten uit het buitenland, anders ontstaat er een duidelijk oneerlijke concurrentie.
Verder wijst AVA-Asaja erop dat het akkoord de toegang tot de Europese markt mogelijk maakt voor producten die met stoffen zijn vervaardigd die in de EU verboden zijn, zoals bepaalde gewasbeschermingsmiddelen of vlees dat met groeihormonen is geproduceerd. De traceerbaarheid en controle hiervan worden niet gewaarborgd, hetgeen zelfs door de Europese autoriteiten wordt erkend.
Risico’s voor de landbouwsectoren in Valencia
Volgens AVA-Asaja zet deze beslissing de levensvatbaarheid van duizenden landbouwbedrijven onder druk, met name in sectoren zoals de veeteelt, rijstproductie, citrusgewassen en de honingsindustrie. Hoewel sommige sectoren, zoals de olijfolie- en wijnbouw, theoretisch kunnen profiteren van het akkoord, zullen ze vanuit de praktijk niet snel kunnen profiteren vanwege de lange transitieperiodes voordat volledige marktliberalisatie plaatsvindt.
De verlaging van de activatie-drempel voor handelsmaatregelen tot 5 procent wordt gezien als een technisch voordeel, omdat het interventiemogelijkheden bij prijsdaling of marktverstoringen vergemakkelijkt. Dit mechanisme functioneert echter alleen effectief als het automatisch, snel en met voldoende controle op de grens wordt toegepast. AVA-Asaja benadrukt dat de handhaving van dergelijke maatregelen onvoldoende is, gezien het feit dat slechts 0,0082% van de ingevoerde voedingsproducten momenteel wordt gecontroleerd. Zonder versterking van controle- en inspectiesystemen blijft het beschermen van de markt beperkt.
Verwachtingen voor de verdere procedure en de inzet van AVA-Asaja
Hoewel het akkoord reeds is goedgekeurd door de Raad, moet het nog worden geratificeerd door het Europees Parlement. AVA-Asaja kondigde aan haar inspanningen te intensiveren om te zorgen dat dit gebeurt. Totdat de definitieve schriftelijke procedure om 17.00 uur is afgerond, houdt de organisatie een houding van beschikbare waakzaamheid en voorzichtigheid aan. Zij herhaalt echter dat, zonder reciprocity, eerlijke handel niet mogelijk is.
Naast de nationale belangen blijft AVA-Asaja zich inzetten voor een Europees landbouwmodel dat gebaseerd is op kwaliteit, voedselveiligheid, duurzaamheid en gelijke voorwaarden. De organisatie bevestigde dat elk handelstraktaat met derde landen vergezeld moet gaan van een zorgvuldig uitvoeringsstudie, dat het aanvullend moet zijn op Europese productie en dat het onmiddellijk moet ingrijpen bij een prijsdaling in de herkomstlanden.
