Inleiding en context
Op 15 januari 2025 verscheen de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel Albares, voor een uitgebreide plenaire hoorzitting in het Congres van Deputados. Zijn presentatie betrof de standpunten van de Spaanse regering in relatie tot de situatie in Venezuela, specifiek na de arrestatie van president Nicolás Maduro.
Reden van de hoorzitting
De minister kwam opdagen op eigen initiatief, maar tevens als gevolg van een gezamenlijk verzoek van politieke partijen zoals Sumar, ERC, Bildu, BNG en Podemos. Daarin werd ook de vraag gesteld of president Pedro Sánchez zich zou voegen bij de bespreking over deze kwestie, zoals door de oppositiepartijen werd geëist. Sánchez’s aanwezigheid bleef echter onzeker.
Standpunt van de Spaanse overheid
De Spaanse regering heeft duidelijk gemaakt dat zij de Amerikaanse militaire actie als een schending van het internationale recht ziet. Volgens hen mag de politieke crisis in Venezuela niet worden opgelost door externe inmenging of geweld, maar moet deze via dialoog en op vreedzame wijze worden aangepakt.
Daarnaast benadrukte Albares dat de natuurlijke hulpbronnen van Venezuela onderdeel van haar soevereiniteit zijn. Dit betekent dat de Venezolaanse bevolking zelf verantwoordelijk moet zijn voor de exploitatie ervan. Deze opvatting werd ondersteund door de uitspraak van de Amerikaanse president Donald Trump dat de herstel van de olieproductie prioriteit zou krijgen.
Diplomatieke contacten en mediatie-inspanningen
Na de arrestatie van Maduro, die naar de Verenigde Staten werd gebracht voor proces wegens drugsterrorisme, bood de Spaanse overheid haar bemiddeling aan om het conflict te helpen oplossen. Tot nu toe zijn er geen contracten of concrete stappen in die richting gezet.
Albares zal in de hoorzitting ook informatie geven over recente contacten met verschillende betrokken partijen, zoals de telefonische gesprekken tussen premier Pedro Sánchez en de waarnemende president Delcy Rodríguez, en tussen Albares en de Amerikaanse staatssecretaris Marco Rubio. Foto’s en rapporten bevestigen dat er sinds kort negen Spanjaarden in Venezuela zijn vrijgelaten, waarvan vijf met dubbele nationaliteit. Albares heeft deze personen recent ontmoet met hun families.
Politieke dynamiek en controverse
Binnen de oppositie wordt verwacht dat er vragen zullen worden gesteld over de rol van de voormalige Spaanse president José Luis Rodríguez Zapatero in de crisis. Vooral de partijen PP en Vox betwisten dat Zapatero niet zou hebben geprobeerd om te bemiddelen met het Maduro-regime, en zien zijn optreden als een vorm van medeplichtigheid.
Albares heeft herhaaldelijk opgeroepen tot respect voor Zapatero, vergelijkbaar met dat voor andere ex-presidents zoals Felipe González en José María Aznar. Hij benadrukte dat de minister zich niet namens de regering heeft uitgesproken in het verleden, maar dat de regering de bemiddelingsinspanningen van Zapatero over het algemeen positief waardeert.
