Reacties van politieke leiders op het voorgestelde financieringsmodel
Antonio Maíllo, de nationale coördinator van Izquierda Unida (IU) en kandidaat van de coalitie Por Andalucía voor het presidentschap van het regionale bestuur in de komende autonoom verkiezingen van 2026, uitte vrijdag kritiek op Juanma Moreno, de leider van het Partido Popular – Andalusië en huidige voorzitter van Andalusië. Maíllo vond dat Moreno al negatief reageerde op het nieuwe voorstel voor een autonoom financieringsmodel dat de minister van Financiën, María Jesús Montero, die dag zou presenteren in een persconferentie. Volgens Maíllo deed Moreno dit zonder het voorstel eerst te bestuderen, wat volgens hem niet gerechtvaardigd is.
Context en betrokken partijen
De kritiek van Maíllo kwam tijdens een bijeenkomst met vertegenwoordigers van Amama, een organisatie voor vrouwen getroffen door borstkanker, in de lokale zetel van IU in Sevilla. Journalisten stelden vragen over het nieuwe financieringsmodel dat Montero, ook eerste vice-president van de regering en secretaris-generaal van de PSOE in Andalusië, in Madrid zou presenteren. Dit gebeurde een dag nadat Pedro Sánchez, de president van Spanje, een ontmoeting had gehad met Oriol Junqueras, leider van de ERC, waarin een overeenkomst werd bekendgemaakt over extra financiering voor Catalonië. Deze afspraak brengt een extra €4.7 miljard toe aan de financiering van de regio, met een verhoging van de begrotingscapaciteit van 12% en erkenning van het principe van ordinaliteit.
Standpunt over het huidige financieringssysteem
Maíllo benadrukte dat het huidige financieringssysteem, dat dateert uit 2009, sinds enige jaren niet meer actueel is. Volgens hem heeft het systeem niet de grote uitdagingen opgelost die gepaard gaan met de financiering van publieke diensten in de autonome regio’s. “Elk initiatief voor een nieuw financieringssysteem is dan ook voorstelbaar en positief,” aldus Maíllo. Hoewel hij wacht op de details van het nieuwe voorstel, stelt hij dat de financiering niet dient om landengebieden te bevoordelen, maar dat het vooral moet zorgen voor een substantiële toename in inkomsten en middelenoverdracht naar regio’s, zodat basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg, onderwijs en ondersteuning kunnen blijven bestaan.
Het principe van ordinality en het verdelingsproces
Maíllo uitte stevige bezwaren tegen het principe van ordinality, dat wil zeggen dat regio’s op basis van hun belastingcapaciteit meer financiering zouden ontvangen. Hij stelt dat het niet eerlijk is dat rijkere regio’s, met meer inkomens of belastingkracht, meer geld zouden krijgen onder dat principe. Bovendien wil IU dat een fonds voor compensatie blijft bestaan en uitgebreider wordt. Momenteel is dat fonds slechts ongeveer 500 miljoen euro, wat volgens Maíllo onvoldoende is om schade te compenseren wanneer regio’s minder ontvangen dan verwacht.
Het voorstel van IU benadrukt het belang van een federale en sterk harmonieuze aanpak, gebaseerd op solidariteit tussen regio’s. Maíllo geeft als voorbeeld dat de kwaliteit van gezondheidszorg voor een persoon die kanker heeft niet mag afhangen van de regio waarin hij of zij woont. Hij beschouwt de in 2018 gesloten overeenkomst in Andalusië, die een hervorming van het financieringssysteem omvatte, als een goede startpunt, ondanks dat deze volgens hem door de toenmalige president van de Junta, Juanma Moreno, wordt geschonden.
Verzet tegen fiscale dumping door Andalusische leiders
Maíllo bekritiseert Moreno omdat hij volgens hem praktijken van fiscale dumping heeft toegepast, wat strijdig zou zijn met de solidariteit en het basisprincipe van redistributie dat de financiering dient te ondersteunen. Moreno zou al tegen het nieuwe financieringsmodel hebben geprotesteerd zonder het eerst te kennen, wat volgens Maíllo niet acceptabel is. Hij benadrukt dat er eerst duidelijkheid moet komen over de details van het voorstel.
Daarnaast stelt Maíllo dat het akkoord uit 2018 een goede onderhandelingsbasis biedt voor de toekomstige hervormingen. Hij voegt eraan toe dat het niet verantwoord is dat regio’s gebruiken maken van extra inkomsten om de belastingen op de rijken te verlagen, hetgeen in strijd is met de principes van solidariteit en herverdeling.
Maíllo wijst erop dat de praktijk van het fiscale dumping in regio’s die door de PP worden bestuurd, het tegenovergestelde is van wat een eerlijk en solidair financieringssysteem zou moeten zijn. Volgens hem voedt dergelijke strategieën de ongelijkheid en ondermijnt ze de redistributie van rijkdom binnen het land.
