Nieuwe gevechten en dodelijke incidenten in Oost-Congo
Het gewapende groep Movimiento 23 de Marzo (M23) heeft recentelijk bevestigd dat zes personen zijn omgekomen en dat er meerdere gewonden zijn gevallen bij een aanval die wordt toegeschreven aan het Congolese leger in de oostelijke regio van het land. Dit incident vond plaats ondanks de ondertekening van een overeenkomst bedoeld om het conflict te beëindigen.
Beschuldigingen en reacties tussen betrokken partijen
De woordvoerder van de Alliance du Fleuve Congo (AFC), het politieke arm van M23, Lawrence Kanyuka, verklaarde via zijn account op het sociale netwerk X dat “vechtdrones van het regime in Kinshasa zonder onderscheid werden ingezet om het centrum van Masisi te bombarderen, waarbij veel burgers werden getroffen.” Deze beschuldigingen kwamen kort nadat de Congolese regering Rwanda ervan had beschuldigd civiele slachtoffers te hebben geëist en de voortdurende illegale aanwezigheid van Rwandese troepen binnen haar grenzen te hebben vastgesteld.
Reacties op beschuldigingen
De AFC/M23 hebben de beschuldigingen krachtig afgewezen en gesteld dat deze “propaganda en manipulatie van de publieke opinie” vormen, bedoeld om de eigen verantwoordelijkheid van het regime in Kinshasa te verdoezelen. Volgens hen gebruiken de Kinshasa-autoriteiten de terugtrekking van het Congolese leger als rookgordijn om de getroffen gebieden opnieuw in te nemen en deze te gebruiken als uitvalsbases voor grootschalige en herhaalde aanvallen op burgergebieden en militaire posities.
Strategieën en beschuldigingen van schuld
In een verklaring benadrukte de AFC/M23 dat de genoemde cijfers niet gebaseerd zijn op betrouwbare bronnen en dat ze onderdeel zijn van een strategisch plan om misdaden en ernstige schendingen aan anderen toe te schrijven, terwijl de eigen militaire acties niet worden erkend. Ze wijzen erop dat het regime in Kinshasa de situatie probeert te gebruiken om de schuld voor oorlogsmisdaden, gedwongen verhuizingen en veiligheidsproblemen onder de bevolking af te schuiven op tegenstanders.
Risico’s van etnisch geweld en internationale betrokkenheid
De rebellen waarschuwden voor een verhoogd risico op genocide tegen de Congolese tutsi-minderheid, vooral in het licht van recente opmerkingen van het Congolese leger die gericht waren op deze etnische groep. Ze stelden dat de voortdurende oorlogvoering in Oost-Congo families verwoest, bevolkingsgroepen uitzuivelt en een campagne van geweld en etnische zuivering voert. Volgens hen kan geen propaganda de feiten verdoezelen of de verantwoordelijkheid van het regime in Kinshasa voor misdaden afdoen.
Politieke akkoorden en lopende conflicten
Op 4 december ondertekenden de Congolese president Félix Tshisekedi en de Rwandese president Paul Kagame, samen met de Amerikaanse president Donald Trump, een akkoord dat bekendstaat als de Washington-overeenkomsten. Het document beoogde een einde te maken aan decennia van geweld en bloedvergieten in de regio. Ondanks deze afspraken blijven de beschuldigingen tussen het Congolese leger en M23 over schendingen van het staakt-het-vuren en roepen mediators op tot bemiddeling.
Huidige situatie en dreigingen voor hernieuwd conflict
De strijdende partijen beschuldigen elkaar van het schenden van de afspraken en waarschuwen voor het gevaar van een grootschalig conflict dat opnieuw kan oplaaien. In late 2024 lanceerden de rebellen een nieuwe offensief, waarbij zij controle verwierven over verschillende steden, waaronder de hoofdstad en delen van de provincies Kivu Norte en Kivu Sur.
