Een oproep tot eensgezindheid en dialoog
Op kerstavond, 24 december 2025, sprak Koning Felipe VI in zijn jaarlijkse boodschap tot de Spaanse bevolking. Hij riep alle burgers op om de democratische samenleving te behouden door het goed functioneren van instituties en het respect voor meningsverschillen. Hij benadrukte dat men tijdens de overgangsperiode na de dictatuur voorbeelden had gezien van het belang van dialoog en verantwoordelijkheid, ondanks meningsverschillen en onzekerheden.
Herinneringen aan de historische mijlpalen
De koning verwees naar twee belangrijke gebeurtenissen uit de recente geschiedenis van Spanje, namelijk het vijftigjarig bestaan van de overgang na de dood van Franco en de toetreding van Spanje tot de Europese Unie op 1 januari 1986. Hij benadrukte dat deze gebeurtenissen de kracht illustreren van de Spaanse samenleving om uitdagingen te overwinnen. Volgens hem was de overgang een collectieve verantwoordelijkheid, waarbij de Spaanse bevolking zich inzette voor een toekomst gebaseerd op dialoog en vrijheid. Het resultaat was de goedkeuring van de Grondwet in 1978, die een breed kader bood voor de diversiteit binnen de samenleving.
De rol van de EU en de maatschappelijke veranderingen
De toetreding tot de EU markeerde het einde van een periode van afstand en gaf Spanje een platform voor modernisering en economische vooruitgang. Volgens de koning heeft deze stap er ook toe bijgedragen dat de democratische vrijheden werden versterkt. Door de jaren heen heeft Spanje grote transformaties doorgemaakt, waaronder het versterken van democratische principes, pluralisme, decentralisatie en economische welvaart. Hij benadrukte dat generaties die de overgang wel of niet zelf hebben meegemaakt, in vrijheid en democratie hebben leren leven.
Huidige uitdagingen en maatschappelijke perceptie
De koning erkende dat Spanje momenteel geconfronteerd wordt met talrijke uitdagingen. Veel burgers maken zich zorgen over stijgende kosten van levensonderhoud, problemen met huisvesting, technologische veranderingen die de werkgelegenheid beïnvloeden en de impact van klimaatverandering. Hij stelde dat er een gevoel van vermoeidheid en vervreemding heerst, dat niet opgelost kan worden door retoriek of voluntarisme alleen. Volgens hem ligt de oplossing in de wil, doorzettingsvermogen en een gedeeld landbeeld.
De essentie van maatschappelijke samenhang
Felipe VI benadrukte dat het succes van Spanje in de geschiedenis altijd gebaseerd was op het vinden van gemeenschappelijke doelen en de kracht van onderlinge samenleving. Hij waarschuwde dat samenleving geen vanzelfsprekendheid is, maar een fragiel bouwsel dat voortdurende zorg vereist. Vertrouwen tussen burgers en instellingen is daarvoor essentieel. De gespreksdeuren openhouden en respect tonen voor verschillende meningen worden door hem als kernwaarden beschouwd.
Waarschuwing voor extremisme en populisme
De koning waarschuwde dat extremisme, radicalisme en populisme gedijen op gebrek aan vertrouwen, desinformatie en ongelijkheid. Hij benadrukte dat het belangrijk is om te leren van de geschiedenis en de negatieve gevolgen van dictatuurperioden niet te herhalen. Iedereen moet zijn bijdrage leveren aan het beschermen van de democratische samenleving en sterker maken door dialoog en verantwoordelijkheid.
Het belang van respect, dialoog en voorbeeldgedrag
Felipe VI schetste dat oplossingen voor maatschappelijke problemen gezocht moeten worden via dialoog en gedeelde verantwoordelijkheid. Respect in taalgebruik en het luisteren naar anderen is daarbij cruciaal. Hij onderstreepte dat leiderschap en transparantie binnen de overheid een voorbeeldfunctie moeten vervullen. Empathie en het centraal stellen van menselijke waardigheid, vooral voor kwetsbaren, moeten leidend zijn in politiek en beleid.
Gemeenschap als basis van democratie
Volgens de monarch vormen ideeën en meningen geen dogma, en moeten confrontaties altijd gericht zijn op gemeenschappelijk vooruitgang. Hij benadrukte dat Spanje een gedeeld project is, waarin verschillende wensen en belangen samenkomen onder een idee van het algemeen belang. Elke periode kent nieuwe uitdagingen; de moeilijkheid ligt in de gezamenlijke weg die men inslaat. De kracht ligt in het samen beseffen en aanpakken van deze uitdagingen.
Toekomstgericht met vertrouwen en herinnering
Hij moedigde de Spanjaarden aan om voort te gaan met de herinnering aan de afgelopen vijftig jaar en tegelijk met vertrouwen in de toekomst. Angst en verdeeldheid vormen barrières voor begrip en vooruitgang. De koning gaf aan dat Spanje een land is vol initiatief en talent, en dat door gezamenlijk te werken, met trots en vastberadenheid, de doelen bereikt kunnen worden. Het grote geheel blijft de kern van de nationale identiteit en het levensproject van Spanje.
