Algemene beoordeling van de milieuprestaties in 2025
Volgens de belangrijkste milieubeschermingsorganisaties liepen de milieuprestaties in 2025 achter bij verwachtingen, ondanks een aanzienlijke maatschappelijke betrokkenheid. Tijdens interviews met Europa Pers benadrukten vertegenwoordigers dat de klimaattop in Belém (Brazilië) teleurstellend was verlopen, terwijl de Europese Unie (EU) een toenemende trend van deregulering initiateerde. Tegelijkertijd leidde deze situatie tot protesten en juridische procedures die gericht waren op het bevorderen van klimaatrust.
Klimaatverandering en weerpatronen
Het jaar werd gekenmerkt door de beëindiging van langdurige droogte in Spanje, mede veroorzaakt door de frequente stormsystemen die in het voorjaar een recordhoogte aan regenval brachten. Volgens gegevens van het Nationaal Weeragentschap (AEMET) was 2025 de vijfde natste jaar sinds 1961 en de derde natste in de 21e eeuw.
Bescherming van de Iberische wolf
Er werd veel gediscussieerd over de verandering in de beschermingsstatus van de Iberische wolf. De Spaanse regering besloot deze status te verlagen, met steun van de conservatieve partij Partido Popular (PP) in het parlement. Ecologische en agrarische organisaties blijven afwachten op een officieel rapport van de Spaanse overheid aan Brussel, dat de situatie van de soort in detail zou moeten verduidelijken. Daarnaast wordt door het Constitutioneel Hof gewacht op de beslissing over een door de Ombudsman ingediende klacht tegen de regelgeving omtrent de wolf, waardoor de legaliteit van het beheerplan nog onzeker blijft.
Nucleaire energie en energievoorziening
Wat de nucleaire programmas betreft, wordt verwacht dat de sluiting van kerncentrales in Spanje in 2026 zal plaatsvinden, tenzij de regering toestemming geeft voor de verlenging van de operationele periode van de centrale in Almaraz (Extremadura). Deze centrale staat gepland voor sluiting tussen 2027 en 2028. De veiligheidsnormen blijven een prioriteit, waarbij de Raad voor de Veiligheid van de Kerncentrales (CSN) de centrale-eigenaren heeft gevraagd om aanvullende gegevens voor hun rapportage.
Natuurrampen en milieuregels
Het jaar werd ook gekenmerkt door de ernst van de bosbranden in augustus, waarbij meer dan 350.000 hectare in Spanje werd verwoest. Dit leidde tot de implementatie van het Nationale Actieplan voor Klimaatnood, dat in 2026 verder uitgerold wordt. De combinatie van deze incidenten maakte 2025 het meest destructieve jaar voor bossen sinds 1994.
Internationale milieuzaken
Op het wereldtoneel organiseerde Frankrijk in juni de Verenigde Naties Conferentie over de Oceanen (UNOC3), gericht op het beschermen van mariene ecosystemen. In die context werd gestreefd naar het ondertekenen van het Zogenaamde “Verdrag over het behoud en duurzame gebruik van maritieme biodiversiteit buiten jurisdicitegebieden” (BBNJ). Het verdrag wordt op 17 januari 2026 in werking getreden na het behalen van minimaal 60 ratificaties.
Spaanse actie en beleidsontwikkelingen
De Spaanse premier Pedro Sánchez kondigde plannen aan voor de oprichting van vijf nieuwe beschermde mariene gebieden, waardoor het percentage van beschermde Spaanse wateren stijgt tot 25,7%. Ondanks inspanningen van meerdere landen, slaagde de klimaatconferentie in Belém er niet in om concrete afspraken te maken over het beëindigen van fossiele brandstoffen.
Maatschappelijke mobilisatie en NGO-initiatieven
Eva Saldaña, directeur van Greenpeace Spanje en Portugal, benadrukte dat 2025 de kracht van burgerprotesten en rechtszaken heeft laten zien die het aanpassen van climate policies afdwingen. Ze noemde onder andere de steun voor internationale en Europese gerechtelijke uitspraken en de stopzetting van grote projecten zoals de fabriek in Noviercas.
Saldaña uitte ook haar verontrusting over het geweld in Gaza en de massale protesten voor vrede. Ze noemde verder de invoering van een uniform vervoerabonnement en de annulering van de uitbreiding van het Guggenheim Museum in Bilbao als positieve ontwikkelingen.
Overheidsreacties en maatschappelijke antwoorden
Juan Carlos del Olmo, secretaris-generaal van WWF Spanje, stelde dat ondanks pogingen van regeringen om milieuwetten te blokkeren, de samenleving niet stil zat. Zo heeft het gebruik van hernieuwbare energiebronnen een keerpunt bereikt, met meer dan 30% van de wereldwijde elektriciteitsproductie afkomstig uit deze bronnen.
Blanca Ruibal, coördinator van Amigas de la Tierra, benadrukte dat de EU de trend van deregulering versnelt, wat het wettelijk kader voor milieuregels onder druk zet. Net als Saldaña en Del Olmo prees ze de betrokkenheid en het bewustzijn van het publiek dat zich actief inzet voor klimaatverandering en tegen negationisme.
